واژه‌نامهٔ بازار؛ از اسپرد تا سواپ

شش اصطلاح از اصطلاحات فارکس در هر صفحهٔ حساب، هر گزارش و هر گفت‌وگوی پشتیبانی تکرار می‌شوند؛ ناآشنایی با آن‌ها یعنی نصفه خواندن تمام اسناد مالی خودتان. این واژه‌نامه اصطلاحات فارکس و بازار را به ساده‌ترین زبان و با مثال کنار هم چیده تا هر وقت در متاتریدر، صفحهٔ یک حساب یا گزارش یک مدیر به واژه‌ای رسیدید، در چند ثانیه معنای دقیقش را پیدا کنید. بیست دقیقه این‌جا، صدها ساعت ابهام را حذف می‌کند.

اصطلاحات فارکس را چطور یاد بگیریم که بماند؟

حفظ کردن فهرست فایده ندارد؛ هر اصطلاح را به یک لحظهٔ واقعی از معامله وصل کنید. وقتی اولین معاملهٔ آزمایشی را باز می‌کنید، اسپرد را همان لحظه در قیمت خرید و فروش ببینید؛ وقتی حجم را عوض می‌کنید، اثر لات و پیپ را روی سود و زیان همان معامله تماشا کنید. این واژه‌نامه در چهار گروه چیده شده: قیمت و هزینه‌ها، حجم و اهرم، حساب و ریسک، و سفارش و اجرا. برای حساب‌وکتاب‌های واقعی هر کدام، ماشین‌حساب‌های پلتفرم کنارتان است و نسخهٔ مرجع کامل در واژه‌نامهٔ پم ایران قرار دارد.

قیمت و هزینه‌ها

• قیمت خرید و فروش (Bid/Ask): در هر لحظه دو قیمت می‌بینید؛ Bid قیمتی است که می‌توانید بفروشید و Ask قیمتی است که می‌توانید بخرید. خرید شما با Ask باز و با Bid بسته می‌شود.
• اسپرد: فاصلهٔ میان قیمت خرید و فروش؛ هزینهٔ پنهان هر معامله که همان لحظهٔ ورود پرداخت می‌شود. در ساعت‌های خلوت و خبرهای بزرگ پهن‌تر می‌شود.
• کمیسیون: هزینهٔ صریح معامله که بروکر به ازای هر لات یا هر معامله می‌گیرد؛ در بعضی حساب‌ها جدا از اسپرد حساب می‌شود و باید هر دو را با هم دید.
• سواپ: هزینه یا بهرهٔ نگهداری پوزیشن در شب؛ معامله‌ای که چند روز باز می‌ماند، هر شب سواپ می‌خورد و در بعضی نمادها می‌تواند قابل توجه شود.
• لغزش (Slippage): تفاوت قیمتی که خواستید و قیمتی که واقعاً گرفتید؛ در بازار پرنوسان و لحظهٔ خبر بزرگ می‌شود و کیفیت اجرای بروکر همین‌جا دیده می‌شود.

حجم و اهرم

• لات: واحد حجم معامله. یک لات استاندارد در جفت‌ارزها ۱۰۰٬۰۰۰ واحد ارز پایه است و حساب‌های خرد با کسری از لات (مثل ۰٫۰۱) کار می‌کنند.
• پیپ: کوچک‌ترین واحد رایج سنجش حرکت قیمت در جفت‌ارز؛ سود و زیان شما از ترکیب تعداد پیپ و حجم معامله‌تان ساخته می‌شود.
• لوریج (اهرم): ضریبی که قدرت معامله را نسبت به سرمایه چند برابر می‌کند؛ سود و زیان را با هم چند برابر می‌کند و شایع‌ترین دلیل نابودی حساب‌های تازه‌کار است.
• حجم پوزیشن: اندازهٔ واقعی هر معامله که باید از روی ریسک مجاز و فاصلهٔ حد ضرر حساب شود، نه از روی حس و امید.

حساب و ریسک

• بالانس: موجودی بسته‌شدهٔ حساب بدون احتساب معامله‌های باز؛ پولی که نتیجه‌اش قطعی شده است.
• اکوییتی: ارزش لحظه‌ای حساب با احتساب سود و زیان معامله‌های باز؛ عددی که سلامت واقعی حساب را نشان می‌دهد و مبنای بیشتر سقف‌های ریسک است.
• مارژین: بخشی از موجودی که برای باز نگه داشتن پوزیشن‌ها درگیر و قفل می‌شود؛ هرچه حجم و لوریج بالاتر، مارژین درگیر بیشتر.
• مارژین آزاد: اکوییتی منهای مارژین درگیر؛ همان پولی که برای معاملهٔ تازه یا تحمل نوسان در دسترس است.
• کال مارجین و استاپ‌اوت: کال مارجین هشدار بروکر است که حاشیه رو به اتمام است؛ استاپ‌اوت نقطه‌ای است که بروکر معامله‌ها را اجباری می‌بندد. مدیریت حجم، راه دور ماندن از هر دو است.
• افت سرمایه (Drawdown): فاصلهٔ ارزش حساب از بالاترین نقطه‌اش تا پایین‌ترین نقطه در یک بازه؛ مهم‌ترین عدد سنجش ریسک هر سابقه و هر مدیر.
• هج: باز کردن پوزیشن معکوس روی همان نماد برای خنثی کردن موقت ریسک جهت؛ سپر است، نه سود، و هزینه و مدیریت خودش را دارد.
• حساب آزمایشی (دمو): حساب تمرین با پول مجازی و قیمت واقعی؛ جایی که اصطلاح‌های این واژه‌نامه را باید اول آن‌جا با چشم ببینید، نه با پول واقعی.
• گزارش معامله‌ها: فهرست رسمی معامله‌های بسته‌شده با قیمت، حجم، اسپرد، کمیسیون و سواپ هر کدام؛ سند نهایی قضاوت دربارهٔ هزینه و رفتار هر سبک.

سفارش و اجرا

• حد ضرر (Stop Loss): سفارش بستن خودکار معامله در قیمتی مشخص برای محدود کردن زیان؛ معاملهٔ بدون آن، برنامهٔ خروج ندارد.
• حد سود (Take Profit): سفارش بستن خودکار در هدف قیمتی؛ سود را قفل می‌کند تا طمع، معاملهٔ برنده را برنگرداند.
• سفارش بازار و معلق: سفارش بازار همین حالا با قیمت جاری اجرا می‌شود؛ سفارش معلق منتظر می‌ماند تا قیمت به عددی که گذاشته‌اید برسد.
• جفت‌ارز: قیمت یک ارز در برابر ارز دیگر، مثل یورو در برابر دلار؛ در فارکس همیشه با جفت‌ها طرفید، نه با یک ارز تنها.
• تایم‌فریم: بازهٔ زمانی هر کندل نمودار؛ از یک دقیقه تا یک ماه. سبک معامله تعیین می‌کند روی کدام تایم‌فریم تحلیل و اجرا کنید.

بازار و نمودار

• نقدشوندگی: آسانی و سرعت خرید و فروش بدون تغییر محسوس قیمت؛ جفت‌ارزهای اصلی نقدشونده‌ترین‌اند و در نمادهای کم‌معامله، اسپرد و لغزش بزرگ‌تر است.
• نوسان: شدت بالا و پایین شدن قیمت در یک بازه؛ نوسان بالا یعنی فرصت و خطر با هم بزرگ‌تر، و حد ضرر و حجم باید با آن تنظیم شود.
• کندل: نمایش گرافیکی قیمت در یک بازهٔ زمانی با چهار عدد: باز شدن، بسته شدن، بالاترین و پایین‌ترین؛ زبان تصویری خواندن نمودار.
• حمایت و مقاومت: سطح‌هایی که قیمت در گذشته از آن‌ها برگشته است؛ حمایت کف احتمالی و مقاومت سقف احتمالی حرکت است، نه خط جادویی و قطعی.
• روند: جهت کلی حرکت قیمت؛ صعودی، نزولی یا خنثی (رفت‌وبرگشت در یک محدوده). بیشتر سبک‌های معامله یا با روند کار می‌کنند یا با برگشت از آن.
• جفت‌ارزهای اصلی و فرعی: اصلی‌ها پرمعامله‌ترین جفت‌ها با دلار آمریکا و اسپرد کمترند؛ فرعی‌ها بدون دلار یا کم‌معامله‌ترند و معمولاً هزینه و نوسان بیشتری دارند.

• بازار گاوی و خرسی: گاوی یعنی دورهٔ صعودی کلی بازار و خرسی یعنی دورهٔ نزولی؛ سابقهٔ مدیری که فقط یکی از این دو فصل را دیده، نیمی از شخصیتش هنوز نامعلوم است.
• شکاف قیمتی (گپ): پرش قیمت میان بسته شدن و باز شدن بازار، معمولاً بعد از تعطیلات یا خبر بزرگ؛ حد ضرر در گپ ممکن است بدتر از قیمت تعیین‌شده پر شود.
• معاملهٔ روزانه و سویینگ: روزانه یعنی باز و بسته شدن در همان روز؛ سویینگ یعنی نگه داشتن چند روزه تا چند هفته‌ای. تایم‌فریم، سواپ و حد ضرر هر کدام با دیگری فرق می‌کند.

این اصطلاح‌ها را در صفحهٔ حساب کجا می‌بینید؟

حالا این واژه‌ها را به صفحهٔ واقعی وصل کنید. در صفحهٔ هر حساب معاملاتی، «بازده» را کنار «بیشترین افت» می‌بینید؛ یعنی اکوییتی تاریخی آن حساب چقدر از قله پایین آمده است. در گزارش معامله‌ها، اسپرد و کمیسیون و سواپ هر معامله ردیف جدا دارد و جمعشان هزینهٔ واقعی سبک مدیر را نشان می‌دهد. در مشخصات هر نماد در متاتریدر، حجم قرارداد، ارزش پیپ و سواپ شبانه نوشته شده و پیش از ورود باید خوانده شود. و در رتبه‌بندی مدیران، طول سابقه و منبع داده (زنده، صورت‌حساب یا اعلامی) همان‌قدر مهم است که خود عدد بازده. هر بار عددی دیدید که یکی از این واژه‌ها کنارش نبود، همان‌جا سؤال کنید؛ عدد بی‌زمینه، اطلاعات نیست.

جفت‌هایی که بیشتر با هم اشتباه گرفته می‌شوند

این جدول را کنار دستتان نگه دارید؛ بیشتر خطاهای خواندن گزارش‌ها از قاطی شدن همین پنج جفت می‌آید. اگر می‌خواهید این اصطلاحات را در محیط واقعی تمرین کنید، آموزش متاتریدر قدم بعدی است.

پرسش‌های پرتکرار

«لغزش» دقیقاً کجا به پولم آسیب می‌زند؟ وقتی سفارش شما چند پیپ بدتر از قیمت درخواستی پر شود؛ در یک معامله کم است، اما روی ده‌ها معامله و سبک‌های سریع، جمعش نتیجه را عوض می‌کند. برای همین سبک اسکالپ به بروکر و حسابی با اجرای خوب و اسپرد کم نیاز دارد.

«لات استاندارد» چقدر است و من با چه لاتی شروع کنم؟ در جفت‌ارزها ۱۰۰٬۰۰۰ واحد ارز پایه. شروع واقعی تقریباً همیشه با کوچک‌ترین حجم ممکن (معمولاً ۰٫۰۱ لات) است تا ریسک هر معامله روی سرمایه‌تان ناچیز بماند؛ تبدیل‌ها را ماشین‌حساب حجم برایتان انجام می‌دهد.

لوریج بالا یعنی سود بیشتر؟ لوریج فقط اندازهٔ سود و زیان را با هم چند برابر می‌کند؛ مهارت را چند برابر نمی‌کند. برای تازه‌کار، لوریج پایین‌تر یعنی اشتباه ارزان‌تر و عمر حساب طولانی‌تر.

سواپ را کی باید جدی بگیرم؟ وقتی معامله‌هایتان چند روزه و چند هفته‌ای می‌شوند. در معاملهٔ روزانه معمولاً ناچیز است؛ در نگهداری بلندمدت، سواپ شبانه می‌تواند بخش معناداری از نتیجه را بخورد و باید پیش از ورود در مشخصات نماد ببینیدش.

اصطلاحی را جایی دیدم که این‌جا نیست؛ چه کنم؟ اول واژه‌نامهٔ کامل پم ایران را ببینید، بعد راهنمای همان موضوع را. اگر نبود، پرسیدنش از پشتیبانی نه‌تنها اشکال ندارد، بلکه درست است؛ پرسش‌های پرتکرار کاربران، خودشان واژه‌های بعدی این فهرست را می‌سازند.

جمع‌بندی

اصطلاحات فارکس را مثل ابزارهای یک جعبه ببینید: هر کدام کار مشخصی دارد و در لحظهٔ مشخصی لازم می‌شود. این صفحه را نشانه‌گذاری کنید و هر بار در گزارش یا صفحهٔ حسابی به واژه‌ای رسیدید، برگردید. وقتی اسپرد و اکوییتی و افت را مثل راننده‌ای که داشبورد را می‌خواند بخوانید، نیمی از تصمیم‌های اشتباه بازار اصلاً گرفته نمی‌شوند.